Ks. Jan Twardowski

Sanktuarium Matki Bożej Lipskiej w Lipach koło Lubawy należy do głównych i najstarszych miejsc kultu maryjnego w diecezji toruńskiej. Hołd oddawany w tym miejscu Maryi jest starszy niż sława i cześć, jakiej doznaje Matka Najświętsza na Jasnej Górze. Objawienie się Matki Bożej w Lipach jest związane z postacią apostoła tych ziem, biskupa Chrystiana, który działał na terenie dzisiejszej Lubawy ok. 1214 roku. Tradycja głosi, iż pewnego razu nad jedną z lip rosnącą w gaju przy strumieniu zwanym Sandelą ukazać miała się wielka jasność, po czym pod drzewem znaleziono cudowną figurkę Matki Bożej. Okoliczni mieszkańcy zabrali figurkę i w uroczystej procesji przenieśli ją do lubawskiej fary. Figura Maryi w cudowny sposób ponownie pojawiła się jednak w Lipach. Odczytano to jako znak, że Matka Boża chce, aby oddawano jej cześć w tym właśnie miejscu. Postawiono tu kaplicę, wcześniej przewracając starą lipę. Dokonał tego sam biskup Chrystian, który jako pierwszy uderzył siekierą w drzewo – miejsce sprawowania pogańskiego kultu.

Świątynie związane z kultem Matki Bożej Lipskiej to dwa odrębne miejsca – Lipy i Lubawa. W pierwszym z nich, w miejscu pierwotnej kaplicy, w XIX wieku wzniesiono kościół filialny p.w. Nawiedzenia NMP. Drugą świątynią związaną z kultem jest kościół parafialny Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Anny usytuowany w centrum Lubawy. To tu w południowej kaplicy na stałe przechowywana jest cudowna figurka. Mierząca zaledwie 30 cm rzeźba przedstawia Matkę Bożą trzymającą na prawym ręku Dzieciątko Jezus. Obie postacie przykryte są srebrno-złotymi sukienkami. Głowy Maryi i Jezusa ozdabiają pozłacane korony. Figurka jest datowana na połowę XV w., sukienki są osiemnastowieczne. Koronacji figury dokonał 2 lipca 1969 roku prymas Polski Stefan Wyszyński. Odpust Matki Bożej Lipskiej przypada na dni 1 i 2 lipca, podczas którego słynący łaskami wizerunek zgodnie z wielowiekową tradycją zostaje przeniesiony w uroczystej procesji z kościoła w Lubawie do Lip. W tym czasie do ukochanej Matki licznie przybywają pątnicy z różnych, nierzadko bardzo oddalonych okolic, bowiem oddziaływanie Lipskiej Pani zarówno duchowe, jak i kulturowe jest o wiele rozleglejsze niż Ziemia Lubawska.

DMB

Redakcja dziękuje Pani Halinie Pastalskiej za inspirację i udostępnienie materiałów dotyczących sanktuarium i figury Matki Bożej Lipskiej.